|
Dieta bezglutenowa polega na całkowitej eliminacji z pożywienia produktów zawierających gluten, czyli pokarmów zawierających w swoim składzie:
*) Chociaż niektóre źródła pomijają w tym wykazie owies, to jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami jest on zaliczany do grupy zbóż zawierających gluten.
Zapoznaj się również z następującymi linkami: ● Gluten i jego właściwości, a zwłaszcza z informacją, w jakich produktach i dlaczego można spotkać gluten ● Produkty dozwolone, ryzykowne i zabronione w diecie bezglutenowej ● Wykaz produktów bezglutenowych
W Polsce wśród wielu osób wciąż panuje błędne przekonanie, że dieta bezglutenowa ogranicza się wyłącznie do stosowania bezglutenowych produktów zbożowych typu:
Takie przekonanie wynika z utożsamiania glutenu wyłącznie z mąką i prawdopodobnie wiąże się z faktem, że gluten jest białkiem zawartym w zbożach takich jak: pszenica (oraz jej mniej znane odmiany), jęczmień, żyto, czy też owies.
Producenci żywności dostrzegli technologiczne właściwości glutenu - gluten wiąże tłuszcz z wodą, emulguje i stabilizuje oraz jest doskonałym nośnikiem dla aromatów i przypraw.
Stąd gluten można spotkać:
Nawet płatki ryżowe, które pochodzą z bezglutenowego w naturalnej postaci ryżu oraz kaszka kukurydziana wytwarzana z bezglutenowej kukurydzy mogą być zanieczyszczone glutenem, jeżeli są produkowane na tych samych liniach technologicznych co produkty zawierające gluten np. płatki ryżowe razem z płatkami pszennymi, a kaszka kukurydziana z kaszą manną.
Stąd bardzo ostrożnie należy podchodzić nawet do produktów takich jak:
Czy szynka
pierwszego gatunku, płatki kukurydziane i gorzka czekolada
Wiele osób w dalszym ciągu mylnie uważa, że tak jak wiele lat wcześniej bezwarunkowo bezpiecznymi w diecie bezglutenowej są np. płatki kukurydziane, szynka pierwszego gatunku lub gorzka czekolada.
Tak można było o żywności mówić w Polsce jeszcze kilkanaście lat temu, kiedy to producenci ściśle przestrzegali stałych norm dotyczących produkcji żywności. Mogły wtedy powstawać listy produktów dozwolonych w diecie bezglutenowej zawierające wyłącznie nazwę artykułu (bez wskazania producenta), gdyż produkt ten zawsze spełniał te same normy. I tak wówczas dozwolone w diecie bezglutenowej były między innymi wszystkie:
Dziś o tym czy konkretne płatki kukurydziane, szynka, czy też gorzka czekolada są faktycznie produktem bezglutenowym zależy w dużej mierze od surowców, sposobu ich obróbki i „czystości” linii technologicznych. Fakt ten powoduje, że w dzisiejszych czasach nie można wskazywać samej nazwy produktu np. płatki kukurydziane czy też gorzka czekolada jako produktu bezpiecznego w diecie bezglutenowej.
Obecnie do artykułów spożywczych należy podchodzić zdecydowanie indywidualnie, dokładnie identyfikując produkt z producentem np. płatki kukurydziane firmy A, gorzka czekolada firmy B.
*) „Dziecko z celiakią w rodzinie polskiej” pod red. J. Sochy
Zachęcamy również do zapoznania się z informacjami zawartymi w linku: Pozostałe informacje dotyczące diety bezglutenowej.
Pamiętaj Wiedzę o bezglutenowych produktach należy stale aktualizować. Producenci tak bardzo często zmieniają technologię produkcji oraz skład produktu, że produkt bezpieczny dziś jutro już może być niedozwolony.
Zwyczajowe osoby oznaczania produktów bezglutenowych:
Od 1 stycznia 2012 roku - zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 r. dotyczącym składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu - produkt spełniający warunki dla żywności bezglutenowej powinien być opisany (słownie) jako "produkt bezglutenowy".
Znak symbolizujący „przekreślony kłos” – znak z zachowaniem pewnej idei, który może mieć różnorodne formy oraz różnorodną kolorystykę.
Stosowanie znaku symbolizującego przekreślony kłos jest zwyczajowym sposobem znakowania produktów bezglutenowych, a producent może w tym celu stosować dowolny, stworzony przez siebie znak.
Zachęcamy również do zapoznania się z informacjami zawartymi w linku: Symbol graficzny PRZEKREŚLONY KŁOS.
Chleb, pieczywo cukiernicze, mąki, makarony, pierogi oraz inne produkty tzw. mączne są z reguły najlepiej identyfikowalne i zawierają czytelną informację, że produkt nie zawiera glutenu w postaci różnorodnych form znaku „przekreślonego kłosa” oraz napisów: „produkt bezglutenowy” lub „produkt nie zawiera glutenu”.
Uważajmy jednak, gdyż niektóre produkty (np. kaszka kukurydziana, płatki ryżowe) powstałe na bazie składników w naturalnej postaci wolnych od glutenu (kukurydza, ryż) mogą być zanieczyszczone glutenem. W przypadku wskazanych produktów wiąże to się najczęściej z procesem obróbki (np. mielenia mąki w tym samym młynie i na tych samych maszynach co mąka pszenna) lub niewłaściwego przechowywania. Zalecamy więc kupowanie produktów zbożowych wyraźnie oznaczonych, że są bezpieczne w diecie bezglutenowej.
Czyste mięso jest produktem bezglutenowym, ale nie dotyczy to mięsa paczkowanego, w tym głównie mięsa mielonego. Paczkowane mięso mielone prawie zawsze zawiera gluten, a z innym mięsem paczkowanym bywa różnie. Ostrzegamy, że na rzetelną informację od osób sprzedających nie można liczyć. W większości sklepów spożywczych, marketów i hipermarketów ekspedienci nie wiedzą, co to jest gluten oraz nie mają pojęcia o diecie bezglutenowej.
W zasadzie jedynymi bezpiecznymi dla osób na diecie bezglutenowej są wędliny oznakowane jako produkt bezglutenowy. Wędliny niezawierające glutenu są oznakowane w identyczny sposób jak produkty zbożowe i posiadają stosowne certyfikaty wydane przez instytuty mające uprawnienia do badania żywności pod kątem zawartości glutenu.
Ostrzegamy wszystkich chorych, a zwłaszcza rodziców mających chore dzieci, że spożywanie nieodpowiednich wędlin jest najczęstszą przyczyną nieświadomego łamania rygorów diety.
Do wielu wędlin i przetworów mięsnych dodawany jest gluten w czystej postaci, stąd produkty te zaliczane są do grupy ryzykownych w diecie bezglutenowej. Ponadto producenci nie podają pełnej informacji dotyczącej składników stąd nie można liczyć na rzetelną informację od osób sprzedających.
Na rynku jest niewiele przebadanych i czytelnie oznaczonych jako bezglutenowe produktów należących do tej grupy. Kupując nieoznaczone jako bezglutenowe ogólnodostępne produkty zdani jesteśmy wyłącznie na uczciwość producenta, co do pełnego wykazu składników, jakie zawierają te produkty. Ponadto kupując nieoznaczone jako bezglutenowe ogólnodostępne produkty niw wiemy czy nie są one produkowane w ciągach technologicznych, na których równolegle wykonuje się produkty zawierające gluten lub co gorsze produkcja wykonywana jest przemiennie na tych samych maszynach produkcyjnych, na których jest wytwarzana żywność zawierająca gluten.
Ostrzegamy, że brak w opisie składnika zawierającego gluten, nie oznacza, że produkt jest bezglutenowy. Kiedy zwracaliśmy się do producentów żywności, (pomimo, że wyroby ich bezpośrednio w składzie nie zawierały glutenu) to wielu producentów wzbraniało się, aby uznać te wyroby za bezglutenowe, ponieważ ich proces produkcji nie gwarantuje, iż w wyrobie przypadkiem nie znajdzie się gluten. Osobom chorym na celiakię doradzamy, że najbezpieczniejsze dla nich jest wykonywanie przetworów owocowo warzywnych we własnym zakresie.
Jeszcze niedawno asortyment bezglutenowych słodyczy był wyjątkowo ubogi, ale w ostatnich latach akurat w tej grupie odnotowano największy przyrost bezglutenowych produktów. Może nie ma jeszcze zbyt wielkiego wyboru bezglutenowych słodyczy, jednak na rynku można spotkać oznaczone jako bezglutenowe czekolady, czekoladki, cukierki, lizaki, lody i sorbety.
Ostrzegamy przy okazji, że brak w opisie składnika zawierającego gluten, nie oznacza, że produkt jest bezglutenowy.
W przypadku nabiału jest niewiele produktów oznaczonych jako bezglutenowe. Niestety często stosuje się zagęszczanie produktów skrobią (nawet śmietany), której w wykazie składników produktu nie identyfikuje się. Ostrzegamy, że brak w opisie składnika zawierającego gluten, nie oznacza, że produkt jest bezglutenowy.
Obecnie wśród produktów nabiałowych w "bezglutenowej wersji" można spotkać jogurty, desery jogurtowe i desery mleczne.
Na rynku niestety jest niewiele produktów z tej grupy oznaczonych jako bezglutenowe. Z kolei na wielu produktach (np. mieszankach przypraw, które zgodnie z wykazem składników powinny być bezglutenowe) widnieje informacja, że produkt może zawierać śladowe ilości glutenu, przez co staje się on zabronionym dla osób chorych na celiakię. Ostrzegamy, że brak w opisie składnika zawierającego gluten, nie oznacza, że produkt jest bezglutenowy.
Obecnie w bezglutenowej wersji można spotkać: sosy sojowe, ketchupy, musztardy i przyprawy.
W tej grupie nie ma zbyt wielu produktów oznaczonych jako bezglutenowe, jednak identyfikowanie produktów bezpiecznych w diecie bezglutenowej nie powinna by trudna. Osoba chora na celiakię powinna jedynie unikać: napojów kawowych (kawa naturalna jest oczywiście bezpieczna w diecie), gdyż zawierają domieszkę kawy zbożowej, napojów z błonnikiem, herbat aromatyzowanych (z informacją na opakowaniu, że produkt zawiera gluten), piwa (od niedawna na rynku można spotkać piwo w bezglutenowej wersji) i whiskey.
W grupie tej w "bezglutenowej wersji" na dzień dzisiejszy możemy spotkać jedynie proszek do pieczenia.
W dużych sklepach i supermarketach do niedawna można było kupić tylko bezglutenowe krążki ryżowe, bezglutenowy chleb chrupki oraz nieliczne ogólnodostępne produkty spożywcze oznaczone jako bezglutenowe. Nawet jeżeli supermarket posiadał stoisko z dietetycznymi produktami, to z reguły ogranicza się ono do produktów diabetyków.
Obecnie w wybranych sieciach handlowych można w ciągłej sprzedaży nabyć podstawowe bezglutenowe produkty spożywcze wybranych producentów.
Informacje na temat produktów bezglutenowych znajdujących się dużych sieciach handlowych znajdziesz w linku Sklepy oferujące żywność bezglutenową.
Uwaga Niestety pracownicy supermarketów najczęściej nie mają zbyt dużej wiedzy na temat diety bezglutenowej, stąd mieszają produkty bezglutenowe z glutenowymi oraz błędnie opisują produkty. Przy dokonywaniu zakupów należy zatem kierować się oznaczeniami na produkcie, a nie wskazówkami z regału.
W każdym większym mieście przynajmniej jeden ze sklepów ze zdrową żywnością posiada w miarę szeroki asortyment produktów bezglutenowych obejmujący: bezglutenowe mąki, makarony chleb i ciastka. Niestety, świeży chleb, bułki, wyroby garmażeryjne i ciasta deserowe najczęściej dostępne są wyłącznie na zamówienie.
Bezglutenowe produkty można również zakupić za pośrednictwem Internetu: bezpośrednio u producenta lub w sklepie internetowym. Niestety, korzystając z tej drogi zaopatrywania się w bezglutenowe produkty nie można nabyć wędlin, niektórych wyrobów garmażeryjnych oraz gotowych ciast deserowych. Informacje na temat zakupów żywności bezglutenowej przez Internet Zakupy żywności bezglutenowej przez Internet.
|
SPIS INFORMACJI
UTOŻSAMIANIE DIETY
WYŁĄCZNIE Z PRODUKTAMI ZBOŻOWYMI
MIĘSO
WĘDLINY I INNE PRZETWORY NA BAZIE MIĘSA
SŁODYCZE I LODY
TŁUSZCZE, SOSY I PRZYPRAWY
NAPOJE
DODATKI DO PIECZENIA
