|
Unijnym rozporządzeniem regulującym problematykę znakowania żywności dla osób na diecie bezglutenowej jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 r. dotyczące składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu. Rozporządzenie dotyczy:
Zgodnie z rozporządzeniem za "produkt bezglutenowy" uważa się produkt (sprzedawany ostatecznemu konsumentowi), w którym całkowity poziom glutenu nie przekracza 20 mg/kg. Zapis ten dotyczy zarówno środków spożywczych adresowanych dla osób będących na diecie bezglutenowej, jak i ogólnodostępnej żywności.
Produkt spełniający warunki dla żywności bezglutenowej powinien być opisany (słownie) jako "produkt bezglutenowy" bezpośrednio przy nazwie, pod jaką jest sprzedawany.
Produkt (sprzedawany ostatecznemu konsumentowi), w którym poziom glutenu zawarty jest w graniach od 20 mg/kg do 100 mg/kg powinien być oznaczony napisem "produkt o bardzo niskiej zawartości glutenu". Zapis ten dotyczy wyłącznie środków spożywczych adresowanych dla osób będących na diecie bezglutenowej.
Rozporządzenie reguluje również kwestię owsa adresowanego dla osób będących na diecie bezglutenowej - owies adresowany dla osób będących na diecie bezglutenowej musi spełniać warunki dla produktu bezglutenowego, tzn. poziom glutenu nie powinien przekraczać w nim 20 mg/kg.
Rozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2012 roku.
W Polsce bezglutenowe środki spożywcze należą do grupy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Zgodnie z definicją środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różni się od środków powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do obrotu z przeznaczeniem do zaspokojenia szczególnych potrzeb żywnościowych dla osób, u których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane. Środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego może być określany jako „dietetyczny”.
Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego muszą spełniać:
Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego przeznaczone dla konsumenta finalnego mogą być wprowadzane do obrotu tylko w opakowaniach jednostkowych obejmujących w całości te środki. Żywność bezglutenowa powinna być zatem sprzedawana wyłącznie w opakowaniach jednostkowych.
Producent lub dystrybutor, który po raz pierwszy wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej produkt specjalnego przeznaczenia żywieniowego, a więc także żywność bezglutenową, powinien o tym fakcie powiadomić Głównego Inspektora Sanitarnego.
Szczegóły dotyczące powiadamiania znajdują się w linku: Obowiązek rejestracji produktów bezglutenowych.
Producent lub dystrybutor, który po raz pierwszy wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej produkt specjalnego przeznaczenia, a więc także żywność bezglutenową, powinien o tym fakcie powiadomić Głównego Inspektora Sanitarnego.
W powiadomieniu producent lub dystrybutor podaje następujące dane: nazwę produktu oraz jego producenta; ● postać produktu, w jakiej jest on wprowadzany do obrotu; ● wzór oznakowania w języku polskim; ● kwalifikację/rodzaj środka spożywczego przyjętą przez podmiot działający na rynku spożywczym; ● skład jakościowy obejmujący dane dotyczące składników zawartych w produkcie, w tym substancji czynnych; ● skład ilościowy składników; ● imię i nazwisko albo nazwę, i adres podmiotu powiadamiającego o pierwszym wprowadzeniu do obrotu oraz numer NIP, jeżeli taki numer podmiot powiadamiający posiada. Jeżeli produkt bezglutenowy wprowadzany na rynek znajduje się w obrocie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w powiadomieniu należy ponadto wskazać właściwy organ tego państwa, który został powiadomiony o wprowadzeniu środka spożywczego do obrotu lub zezwolił na wprowadzenie środka spożywczego do obrotu w tym państwie, załączając równocześnie kopię uprzedniego powiadomienia lub zezwolenia.
Powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzaniu produktu bezglutenowego do obrotu dokonuje się w formie dokumentu elektronicznego powstałego przez wprowadzenie danych do elektronicznego formularza powiadomienia, którego wzór określają przepisy. Jeżeli dokument elektroniczny nie został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu powiadomienia należy dokonać powiadomienia również w formie pisemnej na formularzu.
Po otrzymaniu powiadomienia Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy produkt objęty powiadomieniem, ze względu na jego skład, właściwości poszczególnych składników oraz przeznaczenie jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego, w szczególności, czy jako środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego wyraźnie różni się od żywności przeznaczonej do powszechnego spożycia oraz czy odpowiada szczególnym potrzebom żywieniowym, zgodnie z jego przeznaczeniem.
Główny Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rejestr produktów prowadzony jest w formie elektronicznej.
Link do strony zawierającej informacje dotyczące wprowadzania środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego w serwisie Głównego Inspektora Sanitarnego www.pis.gov.pl/suplementy.
Zboża zawierające gluten, a więc pszenicę, żyto, jęczmień, owies zwyczajny, pszenicę oplewioną/orkisz, kamut lub ich szczepy hybrydowe zalicza się do składników alergennych.
Zgodnie z przepisami producent żywności powinien podawać na opakowaniu umieścić:
● nazwę każdego składnika alergennego używanego do produkcji środka spożywczego i nadal obecnego w gotowym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, oraz nazwę każdego składnika pochodzącego ze składnika alergennego z wyraźnym odniesieniem do nazwy składnika wskazanego jako składnik alergenny; ● każdą substancję wykorzystywana do produkcji środka spożywczego i nadal obecną w gotowym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, uznaje się za składnik i znakuje z wyraźnym odniesieniem do nazwy składnika alergennego z którego pochodzi
Powyższego przepisu nie stosuje się jeżeli nazwa produktu, pod którą opakowany jest środek spożywczy występuje w obrocie wyraźnie odnosi się do danego składnika, np. mąka żytnia.
Zgodnie z przepisami żywność znajdująca się w opakowaniu jednostkowym powinna zawierać informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Bardzo często jednak w wykazie składników znajduje się napis „skrobia” lub „skrobia modyfikowana”.
Zgodnie z przepisami precyzyjne podanie rodzaju skrobi ogranicza się do sytuacji, gdy skrobia ta może zawierać gluten. Nie jest to rozwiązanie doskonałe. Dla osób stosujących dietę bezglutenową, które do produktów z napisem „skrobia” i „skrobia modyfikowana” podchodzą z dużą ostrożnością, a wręcz nieufnością bardziej odpowiedni byłby zapis obligujący producentów do podawania informacji o gatunku rośliny, z której pochodzi „skrobia” lub „skrobia modyfikowana”.
PODSTAWA PRAWNA
- Ustawa z dnia 25
sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia
|
SPIS INFORMACJI
PRZEPISY UNIJNE (OBOWIĄZUJĄCE WE
WSZYSTKICH KRAJACH UE)
PRZEPISY KRAJOWE
(OBOWIĄZUJĄCE W POLSCE)
