Celiakia

Celiakia (choroba trzewna) – to trwała nietolerancja glutenu, czyli białka zawartego w pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie.

Spożywanie glutenu przez chorych na celiakię:
● powoduje, że w błonie śluzowej jelita tworzy się stan zapalny,
● prowadzi do uszkodzenia, a nawet całkowitego zaniku kosmków jelitowych,
● sprawia, że pogłębiają się przestrzenie między kosmkami zwane kryptami.

Zaistniałe zmiany powodują zmniejszenie powierzchni jelita i prowadzą do zaburzeń wchłaniania substancji odżywczych. Po zastosowaniu diety bezglutenowej jelito chorego regeneruje się oraz ustępują objawy celiakii. W ostatnich latach obraz choroby trzewnej zmienił się znacząco. Celiakię jeszcze pod koniec XX wieku postrzegano głównie jako schorzenie układu pokarmowego dotykające dzieci, a objawiające się przewlekłymi biegunkami, niedożywieniem i utratą masy ciała. Obecnie celiakię określa się jako chorobę ogólnoustrojową, o szeregu różnych objawów klinicznych i która dotyka zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe.

Celiakię według najnowszych wytycznych ESPGHAN (European Society of Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition) definiuje się jako immunologiczne zaburzenie ogólnoustrojowe wywołane przez gluten u osób podatnych genetycznie, charakteryzujące się obecnością:
● zmiennej kombinacji objawów klinicznych,
● konkretnych przeciwciał,
● HLA DQ2 lub HLA DQ8,
● enteropatii (patalogicznego stanu w obrębie jelit).


Szacuje się, iż na celiakię choruje około 1% polskiego społeczeństwa, jednak tylko część chorych jest zdiagnozowana. Stwierdzono również, że celiakia występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Ponieważ w Polsce nie prowadzi się rejestru chorych na celiakię nie wiadomo ile jest obecnie osób, ze zdiagnozowaną celiakią.